به گزارش متادخت ، از لحظه‌ای که متولد می‌شویم تا لحظه‌ پایانی عمرمان، همان طور که قرار است از الطاف و نعمت‌های الهی بهره‌مند باشیم و لحظات خوب وخوشی سپری کنیم همان طور هم ممکن است در این دنیا رنج و سختی داشته باشیم. همان گونه که خداوند در آیه ۴ سوره بلد می‌فرماید «لَقَدْ خَلَقْنَا الْإِنْسانَ فی کَبَدٍ؛ همانا انسان را ما در رنج و سختی آفریده ایم» طبق این آیه قرار نیست روزگار همیشه باب میل ما رفتار کند و هر لحظه در عیش و خوشحالی باشیم پس باید روشی انتخاب کنیم که هم خودمان و هم فرزندانمان در برابر سختی‌ها مقاومت بیشتری داشته باشیم .گفت و گویی را با مریم پرویزی روانشناس کودک و نوجوان ترتیب دادیم تا از چند و چون بالا بردن نسبی مقاومت کودکانمان مطلع شویم با ما همراه باشید.
در ابتدا والدین دید خود را اصلاح کنند
یکی از بحث‌های بسیار مهم در بحث تاب آوری و صبر فرزندان این است که خود والدین نگاهشان را اصلاح کنند و نگاهشان به شکست این طور نباشد که وقتی من در برابر موضوعی دچار ناکامی و شکست می‌شوم نباید غمگین و ناراحت شوم. بعضاً من در بعضی از مراجعات خود از والدین می‌شنوم که به من می‌گویند فرزند من وقتی بازی‌ای را می‌بازد یا هر ناکامی دیگری را تجربه می‌کند گریه می‌کند، غمگین و خشمگین می‌شود یا در موارد خیلی شدیدتر ممکن است عصبانیتش بیش از حد باشد و با هم سن وسالان خود دعوا کند و من خیلی ناراحت می‌شوم در حالیکه اولاً خود والدین باید بدانند که این رفتارها طبیعی و مختص به تمامی انسان‌ها است و همه ما در برابر ناکامی‌ها و شکست‌هایی که با آن‌ها مواجه می‌شویم قطعاً باید این هیجانات را تجربه کنیم.
چگونه تاب‌آوری فرزندانمان در برابر مشکلات بالا ببریم؟
یکی از راه‌هایی که باعث می‌شود فرزندان ما در برابر مشکلات و سختی‌ها مقاومت و صبر بیشتری داشته باشند خود والدین هستند. در علم روانشناسی از این بحث با نام تاب آوری یاد می‌شود. بررسی‌های زیادی در این زمینه انجام شده است که من به چند مورد از آن‌ها اشاره می‌کنم. تاب آوری ظرفیت روانی افراد در مواجهه با استرس ها، بحران‌ها و شکست‌هاست. همه ما می‌دانیم که انسان‌ها شخصیتشان از همان دوران کودکی شکل می‌گیرد و یکی از عوامل بسیار مهم و تاثیرگذار خود والدین هستند. سبک فرزندپروری والدین در دوران کودکی باعث می‌شود که بچه‌ها در برابر مشکلات یا حوادثی که دور و برشان است مقاوم‌تر شوند. یکی از مواردی که در این مورد اثرگذار است بازی کردن کودکان با هم دیگر است. هنگام بازی بچه‌ها تجربه‌های مختلفی را در بازی با هم سن و سالان خود تجربه می‌کنند در واقع ممکن است شکست بخورند، هیجانات منفی را تجربه کنند و همین امر خودش باعث می‌شود که فرزندان مقاوم‌تر شوند فقط والدین باید اجازه دهند تا جایی که خطری فرزندشان را تهدید نمی‌کند فرزندشان حس‌های مختلف را تجربه کند یعنی شکست بخورد و بداند که در برابر این شکستش چه راه حل‌هایی باید پیدا کند و بعد خودش بتواند دوباره بلند شود و به زندگی عادی برگردد.
کودکانی که هیجانات خود را می‌شناسند در آینده تاب‌آورتر هستند!
متاسفانه یکی از مشکلاتی که والدین امروزی دارند این است که اجازه نمی‌دهند فرزندانشان شکست را تجربه کنند و حتی در برابر شکست فرزندشان مقاومت بسیاری به خرج می‌دهند و وقتی فرزندشان با ناکامی و شکست روبرو شود و در چنین موقعیتی سریع عکس العمل نشان می‌دهند مثلا کاری می‌کنند که حواس فرزندشان را پرت کنند، فضا را برای کودکشان تغییر می‌دهند در صورتی که این کار کاملاً اشتباه است کودکان باید تمام حس‌ها را تجربه کنند و پس از آن بدانند که چگونه باید حل مسئله کنند.
تجربه شکست در بازه سنی کودکی تا پنج سالگی نباید اتفاق بیفتد!
برای تاب‌آور شدن فرزندانمان در سنین زیر پنج سالگی روش متفاوت است. خب شاید برایتان سوال باشد که این مسئله را برای کودکان زیر سن پنج سالگی چگونه آموزش دهیم؟ این کارشناس در پاسخ می‌گوید: در این بازه سنی فرزندان بیشتر باید شکست‌های والدین را ببیند نه اینکه خودشان شکست را تجربه کنند تا بتواند از آن‌ها الگو بگیرد پس نکته‌ای که در اینجا اهمیت دارد بحث الگو گیری کودکان است. والدین باید توجه داشته باشند که در نقش پدر و مادری خود چگونه در برابر مشکلات تاب می‌آورند و صبر در برابر آن‌ها را دارند. والدین سعی کنند هنگامی که فرزندشان بازی کردن را یاد می‌گیرد (پنج، شش سالگی) در هنگام بازی با آن‌ها خودشان بیشتر شکست بخورند و بچه‌ها در بازی شکست نخورند اگر هم شکست خوردند دفعاتش کمتر از والدین باشد.
در بازی چگونه شکست را به فرزندانمان آموزش دهیم؟
به این صورت که من والد شکست بخورم و پس از اتمام بازی به فرزندم نشان دهم که بعد از اینکه از شما شکست خوردم چه کار کردم؟ به او بگویید که بعد از شکست گریه نکردم، به دنبال جیغ و داد و پیداکردن مقصر نبودم بلکه به دنبال چیدن راه حل بودم. توصیه‌ای که که در اینجا به والدین داریم این است که وقتی که در بازی برنده شدید خیلی احساس خوشحالی نکنید تا فرزندتان حس نکند هر کسی که بازنده است خیلی دچار شکست شده است. همین طور اگر بازنده شدید حتی نمایشی هم گریه و ناله نداشته باشید و بگویید خب من الان شکست خوردم تلاشم را بیشتر می‌کنم که بتوانم بازی بعدی را ببرم در واقع این را در گفت و گو و مکالمه بین فرزندانمان انتقال دهید که من شکستم را پذیرفتم و هیچ اشکالی ندارد تلاشم را بیشتر می‌کنم.
این روش‌ها هم درتاب آوری فرزندان موثر است!
به عنوان سخن پایانی لازم دانستم این نکات را هم بگویم: اول اینکه خود والدین سعی کنند در رفتارشان صبر را به فرزندانشان نشان دهند. مثلاً در گفت و گوی پدر و مادر باهم دیگر به کودک خود نشان دهند که شاید حرفی پدر گفته باشد که برای من مادر خوشایند نبوده اما در برابر آن صبوری کردم و همان لحظه جواب ندادم و صبر کردم آرامتر که شدیم با هم صحبت کردیم این باعث الگوگیری آنان می‌شود. اجازه دهند فرزندانشان برنامه‌های مسابقات ورزشکاران را تماشا کند و ببیند که در مواقعی حتی بهترین ورزشکاران دنیا هم ممکن است شکست بخورند. و همین طور با آنان صحبت کنند که همیشه شکست در زندگی وجود دارد و ما نباید روحیه خودمان را ببازیم بلکه باید دوباره بلند شده و تلاشمان را بیشتر کنیم تا به نتیجه دلخواه و مطلوبمان برسیم.
منبع : فارس